Srebrenica - Bosnië 2003

Minimaal 1x per jaar organiseren wij een 4x4 hulptransport naar oorlogsgebieden in voormalig Joegoslavië. Relatief dichtbij, 2000 km is niet zo ver, wonen mensen die zwaar getroffen zijn door de burgeroorlog die in 1995 eindigde. Er is aan alles behoefte, kleding, voedsel, medicamenten, bouwmateriaal, schoolspullen etc.Ook deze keer zijn we met 8 stoere 4x4’s met grote aanhangwagens zaterdagochtend om 5 uur vertrokken en kwamen s’avonds in Zuid-Duitsland aan.

De volgende dag is het eindpunt Zagreb in Kroatië. De derde dag werd de grens bij Bosnië genaderd en waar we na een wachttijd van ongeveer 4 uur door mochten rijden. Het is normaal dat de douanefaciliteiten aan alle te passeren grenzen zo lang duren.

Het is al donker als we Tuzla naderen waar we de aanhangers in een loods stallen.Deze loods is van een Caritas organisatie waar we mee samen werken. De volgende dag worden de goederen in de winteropslag gelost en de spullen die naar Srebrenica moeten, worden hergeladen.

In de buurt van de loods ligt een klein dorpje waar mensen wonen die uit Scebrenica verjaagd zijn. Naast de vervallen hokken waar ze wonen wordt met behulp van Nederland geld eenvoudige woningen gebouwd. In een van die woningen is een schooltje gevestigd. Als we in het “leslokaal”  lopen zien we Holland Appelland posters aan de muur hangen die we enige jaren geleden daar afgegeven hebben. De kinderen zijn dolenthousiast als ze ons zien, Wij brengen schoolschriften, pennen en ander schoolmateriaal die we van Drukkerij Advadi uit Arnhem gekregen hebben.

Met een plaatselijke gids zijn we later naar een ontdekt massagraf gegaan. Dit wordt onder de leiding van de Amerikanen opgegraven

Dat daar vreselijk dingen gebeurd zijn is bekend, echter als je met de neus op de feiten gedrukt wordt dan lopen de koude rillingen je over de rug. We staan daar in de zompige klei en zien hoe mensen stukje voor stukje menselijke resten bloot leggen. Het is koud en er waait een briesje, de meeste van ons hebben moeite met hun emotie’s. Ongeveer 450 mensen zijn reeds opgegraven hier wordt DNA van genomen ter identificatie.

Daarna leuk! picknick in de bergen, we rijden op een brede zandweg omhoog, die smaller en smaller en erg smal wordt naarmate we stijgen. Als we op enig moment tot de conclusie komen dat we aan een onbedoelde trial zijn begonnen, moeten we draaien op een modderig bospad met aan de ene kant een helling  en andere kant een ravijn!. Dat dit uren in beslag neemt mag de pret absoluut niet drukken. Degenen die niet in de gaten hadden dat ik een kaartlees fout gemaakt had bedanken mij later voor de mooie en “spannende” 4x4 tocht.

Woensdag ochtend zijn we naar Srebrenica gegaan. Dat is een rit van ongeveer 2 uur op bochtige binnenwegen. Je kunt wel zien dat er onderhoud gepleegd wordt ten opzichte van vorig jaar. Ongeveer 6 km voor Srecrenica ligt het plaatsje Potocari, waar een nieuw monument met een indrukwekkende begraafplaats gebouwd is. De lichamen die opgegraven en geïdentificeerd zijn worden hier herbegraven. Het is indrukwekkend te zien dat er complete familie’s bij elkaar liggen.

Aan de overkant staat de voormalige accu fabriek. Daar zijn duizenden mensen heengegaan in de hoop dat Dutch-Batt hun zou kunnen beschermen. Met een kleine groep mochten wij daar rondkijken. Een van onze mensen is een ex-Dutch-Batter, en uit zijn verhalen voel je de wanhoop van de inwoners en niet te vergeten die van de Nederlandse Militairen die daar gezeten hebben.

Als we Srebrenica gepasseerd zijn rijden we de bergen in over stoffige zandpaden. Hier komt een 4x4 pas tot zijn recht, zwarte rookpluimen uit de uitlaten brakend zwoegen de terreinauto’s om hun zware aanhangwagens boven te krijgen. In een klein bergdorp aangekomen staat de plaatselijke burgemeester ons op te wachten. Dat vele handen licht werk maken was te zien, in een mum van tijd waren de aanhangwagens leeg. Op een zeer primitieve wijze wordt daar Sligowitz gemaakt een drank met een procentje of 40 alcohol. Van ons werd verwacht daar minimaal een glas van te drinken, het viel op dat iedereen ineens de “BOB” wilde zijn (of worden).

Op Donderdag worden we verwacht in Banja Luka op de Nederlandse SFOR basis.

Een rit van ongeveer 4 uur met een picknick onderweg waar je van het mooie Bosnië kunt genieten. Bij de stad staat een grote metaalfabriek waaromheen de basis gebouwd is.

Wij worden daar buitengewoon hartelijk ontvangen, er wordt aandachtig geluisterd naar de ervaringen van onze trip.

We krijgen een uitgebreide uitleg van het goede werk wat de Nederlanders daar doen. Op humanitair gebied wordt daar erg veel goeds gedaan door de militairen aldaar.

Aan eten en drinken ontbreekt het ons niet en we slapen in dezelfde containers waar “onze jongens” ook slapen.

In die nacht maakten we een brandalarm mee waardoor iedereen het bed uit moest.

De volgende ochtend een rondleiding en een indrukwekkende uitleg over de ongeveer 3 miljoen landmijnen die door geheel Bosnië liggen.

We hebben veel correspondentie moeten plegen om hier te mogen komen maar dat was zeer de moeite waard. Namens de gehele groep nogmaals dank aan de manschappen van de “Banja Luka Metal Factory”.

Vrijdag rond 10.00 uur weer vertrokken. De reis gaat veel sneller omdat je leeg en dus als “toerist” de grenzen passeert. Om 19.00 uur arriveren we op een camping in Oostenrijk waar de Nederlandse eigenaar een perfecte BBQ klaar heeft staan.

Hij rijd een Defender met alles erop en eraan!!. Met hem heb ik kontakten gelegd om een vakantieweek op te zetten waar het 4x4 rijden door de bergen centraal staat. Als we zaterdags ochtend de laatste “simmeltjes” op hebben rijden we richting Valburg waar we s’nachts door een ontvangstcomité opgewacht worden.

Een lang verhaal voor een 4x4 site misschien, maar ik wil de mensen die met me mee zijn geweest, en  geld, veel vrije tijd en hun dure materiaal belangeloos ter beschikking hebben gesteld, hartelijk danken voor hun inzet.

September 2004 gaat de volgende reis weer van start. Wilt u een keer mee ? mail het me, we informeren altijd eerst de mensen van vorig jaar en vullen dan de groep weer aan.

Hans Saris

Zie ook ons reisverslag van 2005.